ABD’deki Princeton Üniversitesi, yapay zeka destekli kopya çekme vakalarının artması üzerine 133 yıllık sınav geleneğini değiştirme kararı aldı. Ivy League üyesi üniversite, 1893’ten bu yana uygulanan ve öğrencilerin gözetmensiz sınava girmesine izin veren “onur kodu” sistemini fiilen sona erdiriyor.
Fakülte üyelerinin yaptığı oylama sonucunda, 2026 yaz döneminden itibaren tüm yüz yüze sınavlarda gözetmen bulundurulması zorunlu hale gelecek. Kararın arkasında ise özellikle üretken yapay zeka araçlarının kopya çekmeyi kolaylaştırması ve tespit edilmesini zorlaştırması yatıyor.
Üniversitenin dekanı Michael Gordin, hem öğrencilerden hem de akademisyenlerden bu yönde yoğun talep geldiğini belirtti. Gordin’e göre cep telefonları ve yapay zeka araçları, sınav sırasında usulsüzlüğü görünmez hale getirirken öğrencilerin birbirini denetleme sistemini de işlevsiz bıraktı.
Kararın alınmasında sosyal medya baskısı da etkili oldu. Üniversite anketlerine göre birçok öğrenci kopya çekildiğini görmesine rağmen, dijital ifşa veya siber zorbalık korkusu nedeniyle bunu bildirmemeyi tercih ediyor. 2025’te yapılan bir ankette mezun olacak öğrencilerin yaklaşık yüzde 30’u hayatlarının bir döneminde akademik usulsüzlük yaptığını kabul ederken, yüzde 45’e yakını bir ihlale tanık olmasına rağmen bunu raporlamadığını söyledi.
Yeni sistemde sınav salonlarında gözetmenler bulunacak ancak bu kişiler aktif müdahale etmeyecek; yalnızca olası ihlaller için tanık görevi üstlenecek. Şüpheli durumlar yine öğrencilerden oluşan onur komitesine taşınacak.
Princeton University’de yaşanan bu değişim, yapay zekâ çağında üniversitelerin akademik dürüstlük anlayışını yeniden şekillendirmek zorunda kaldığının en güçlü örneklerinden biri olarak görülüyor.
