Sanal mankenler neden sarışın ve seksi? Neden Hollywood ince kadınları seviyor? Peki erkekler neden saç ektiriyor?

Mükemmel erkek ve kadın nasıl görünür?
Yapay zekaya göre cevap net: genç, beyaz ve son derece çekici.

Toronto Üniversitesi’nden bilim insanları, üç farklı yapay zekâ modeline ideal kadın ve erkek bedenlerini oluşturmalarını istedi. Sonuçlara göre “mükemmel kadın”, yüzü güzel, genç, sarışın ve açık saçık kıyafetler giyen biri olarak tasvir ediliyor.

“Mükemmel erkek” ise çıplak göğüslü, siyah saçlı ve aşırı kaslı bir bedenle betimleniyor. Çalışmanın baş yazarı Dr. Delaney Thibodeau şöyle diyor:
“300 yapay zekâ görseli üzerinde yaptığımız sistematik analizde, yapay zekânın ‘fit’ beden idealini güçlendirdiğini gördük.”

Sonuçlar aynı zamanda ciddi bir çeşitlilik eksikliğini ortaya koydu: Çoğu görselde beyaz insanlar vardı ve hiçbiri görünür bir engelli figürü içermiyordu. Dr. Thibodeau, “Irksal ve yaş çeşitliliği son derece sınırlıydı” diye ekliyor.

Güzellik idealleri nasıl değişti?

Beden anlayışı yıllar içinde büyük değişimler geçirdi.

• 1950’lerde kadınlar Marilyn Monroe ve Elizabeth Taylor gibi görünmek istiyordu; kilo aldıran haplar bile satılıyordu.
• 1990’larda ise “heroin şıklığı” denen aşırı zayıf, androjene yakın görünüm ideal kabul edildi.

Yapay zeka neyi ideal görüyor?

Araştırma ekibi, bugün yapay zekanın ideal erkek ve kadın bedenine dair algısını anlamaya çalıştı.
Üç farklı yapay zeka modeli — Midjourney, DALL-E ve Stable Diffusion — kadın ve erkek bedenleri ile atlet figürleri oluşturmakla görevlendirildi.

Toplam 300 görsel üretildi:

• 120 erkek
• 120 kadın
• 60 atlet

Analizlerden öne çıkanlar:

• Görsellerin büyük kısmı beyaz insanları gösteriyordu
  (Erkeklerde %66,7; kadınlarda %62,5)
• Neredeyse hepsi gençti
• Kadınlar ağırlıklı olarak sarışın, erkekler siyah saçlıydı
• Erkek figürlerinde hiç kel yoktu
• Kadın ve erkeklerin hiçbiri selülit ya da yağ fazlalığı taşımıyordu

Kıyafetler ise oldukça sınırlıydı:

• Kadınlar daha çok mayo veya açık kıyafetlerle tasvir edildi
• Erkekler ise çoğunlukla gömleksiz gösterildi

Araştırma ekibine göre bu sonuçlar, yapay zekânın Batı merkezli, dar ve dışlayıcı beden idealini yeniden ürettiğiniortaya koyuyor.

Çalışmanın ortak yazarı Prof. Catherine Sabiston uyarıyor:“Yeni teknolojilerin mevcut beden kalıplarını ve dışlayıcı normları nasıl çoğalttığını araştırmak zorundayız.
Yapay zekâ algoritmaları tasarlanırken toplumsal cinsiyet, ırk, engellilik ve yaş gibi faktörleri dikkate alan insan merkezli bir yaklaşım şart. Aksi hâlde sporcuların nasıl görünmesi gerektiğine dair zararlı ve katı imgelemleri sürdürmeye devam ederiz.”